Toen Gerrit Mulder als jonge chirurg begon, gingen patiëntendossiers op papier en was een IBM-typemachine het modernste hulpmiddel op de afdeling. De administratie was, zoals hij het zelf omschrijft, een redelijke chaos. Een eerste poging om de facturatie te automatiseren groeide stap voor stap uit tot ChipSoft. Veertig jaar later kijkt de oprichter terug op een ontwikkeling die niemand destijds had kunnen voorspellen.
Zorg-DNA
De zorg liep al vroeg als een rode draad door het leven van Gerrit. Hij groeide op in een doktersgezin. Zijn vader was huisarts en als kind keek Gerrit met belangstelling naar de instrumenten in zijn spreekkamer. Rond zijn negende wist hij het zeker: hij wilde chirurg worden. Hij studeerde geneeskunde en werkte daarna meer dan dertig jaar als chirurg. Een periode die hij naar eigen zeggen nooit had willen missen. Patiëntenzorg was waarvoor hij had geleerd en bleef zelfs na oprichting van ChipSoft lange tijd het belangrijkste deel van zijn werkweek.
“Van huis uit ben ik arts. Ik heb geneeskunde gestudeerd en daarna ben ik chirurg geworden. Die chirurgie heb ik meer dan dertig jaar met ongelooflijk veel plezier gedaan.”
Alles ging nog op papier
Toen Gerrit als jonge chirurg in de praktijk kwam, werd vrijwel alles op papier vastgelegd. Het modernste apparaat op de afdeling was een IBM-typemachine. De administratie was onoverzichtelijk en factureren betekende veel handwerk. Dat veranderde toen de eerste mogelijkheden voor automatisering beschikbaar kwamen. Met een eenvoudig programma kon een deel van de administratie worden gedigitaliseerd. Op een computer, met een puntjesprinter en kettingpapier, werden de nota’s geprint. Het was een bescheiden begin, maar het liet direct zien wat technologie voor de zorg kon betekenen. Zijn toen 21-jarige zoon Hans zag er meer in en wilde de oplossing gaan verkopen. Vanuit Gerrits studeerkamer werd zo een basis gelegd voor ChipSoft.
Organisch groeien
Er lag geen uitgeschreven route naar een bedrijf met meer dan duizend medewerkers. De ontwikkeling verliep organisch. Er werd gebouwd aan oplossingen die interessant waren en die in de praktijk iets toevoegden. De zorg bleef ondertussen het vertrekpunt. Gerrit combineerde zijn werk aan de software met lange dagen in de chirurgie. Het verschil tussen chirurg zijn en een bedrijf leiden noemt hij onvergelijkbaar. Toch herkent hij in beide werelden dezelfde elementen: samenwerken, problemen oplossen en besluiten nemen.
“We begonnen met iets en dat vonden we interessant. Dat vonden we leuk. Waar het zou eindigen, hadden we geen flauw idee. Dit had je nooit kunnen dromen.”
De groei ging niet in één grote sprong. ChipSoft begon volgens Gerrit met vier mensen en ontwikkelde zich stap voor stap tot een organisatie met meer dan duizend medewerkers. Juist doordat die veranderingen geleidelijk kwamen, konden ook de organisatie en de mensen meegroeien.
Software begint met begrijpen hoe de zorg werkt
Gerrits jarenlange ervaring in het ziekenhuis bleek van grote waarde voor de ontwikkeling van de software. Wie lang op de werkvloer heeft rondgelopen, begrijpt niet alleen wat zorgprofessionals vragen, maar ook waarom ze het vragen en hoe ingewikkeld het zorgproces kan zijn.
“Het feit dat je zo lang in het ziekenhuis hebt gewerkt en rondgelopen, maakt dat je snapt wat ze graag willen. Je begrijpt hoe ze werken en hoe ingewikkeld het hele proces is.”
Voor Gerrit draait zorg-ICT daarom niet in de eerste plaats om techniek. Software moet artsen, verpleegkundigen en administratieve medewerkers ondersteunen, zodat zij hun werk kunnen doen met de juiste gegevens.
Uiteindelijk gaat het erom dat de patiënt zo goed mogelijk wordt behandeld. Hij noemt het voorbeeld van een zwangere vrouw die ’s ochtends in het ene ziekenhuis op controle komt en ’s avonds in een ander ziekenhuis bevalt. Waar gegevens vroeger niet altijd beschikbaar waren, kan ICT ervoor zorgen dat de volgende zorgverlener over de noodzakelijke informatie beschikt.
“Wat wij doen, is zorgen dat zorgverleners hun werk kunnen doen met optimale gegevens. Daar gaat het om.”
Van ervaring naar standaardisatie
Met ieder ziekenhuis en iedere implementatie deed ChipSoft nieuwe kennis op. Die ervaring werd vervolgens verwerkt in het systeem. Zo ontstond standaard content: kennis uit eerdere implementaties die opnieuw kan worden gebruikt. Ook de aanpak van implementaties werd steeds verder aangescherpt. Gerrit vergelijkt een implementatie met een bijna militaire operatie. Niet omdat techniek het doel is, maar omdat duidelijkheid en voorspelbaarheid voor gebruikers van groot belang zijn. Als een livegang op een bepaalde datum wordt afgesproken, moet de organisatie daarop kunnen vertrouwen.
Volgens Gerrit zijn de consultants daarbij resultaatgedreven. Het doel is om een implementatie zo efficiënt, overzichtelijk en binnen een zo kort mogelijke periode uit te voeren, zodat een zorgorganisatie goed met het systeem kan gaan werken.
“Als we vandaag zeggen dat we starten en over drie maanden live gaan, dan gaan we ook live.”
De kracht van de mensen achter ChipSoft
Technologie en processen vertellen maar een deel van het verhaal. Als Gerrit terugkijkt, spreekt hij vooral met waardering over de mensen binnen ChipSoft. De sfeer, de manier waarop collega’s met elkaar omgaan en de gedrevenheid waarmee zij naar ziekenhuizen gaan en het product blijven verbeteren, vindt hij bijzonder. Die betrokkenheid brengt volgens hem ook verantwoordelijkheid met zich mee. Met alle medewerkers samendraagt ChipSoft een grote verantwoordelijkheid richting de gezondheidszorg. Daarom moet het bedrijf gezond blijven en kunnen blijven investeren in wat de zorg vraagt.
“Je ziet de drive waarmee medewerkers met hun werk bezig zijn, naar de ziekenhuizen gaan en proberen het product iedere keer weer te verbeteren. Dat is bijzonder.”
Veertig jaar later: nog altijd blijven leren
De zorg van vandaag is nauwelijks te vergelijken met de periode waarin Gerrit als chirurg begon. Hij zag hoe behandelingen veranderden en ziekenhuisopnames korter werden. Waar patiënten na een galblaasoperatie vroeger veertien dagen tot drie weken in het ziekenhuis lagen, konden patiënten na zijn laatste kijkoperaties soms dezelfde middag naar huis. Ook ChipSoft veranderde, van vier mensen naar meer dan duizend medewerkers. Toch klinkt in Gerrits verhaal nog altijd dezelfde nieuwsgierigheid als in de beginjaren. Nieuwe mogelijkheden ontstaan door goed te kijken, te luisteren en te blijven leren.
“Je leert eigenlijk elke dag.”
Als Gerrit terugkijkt op 1986, is zijn conclusie eenvoudig: niemand wist wat er zou volgen. ChipSoft begon met iets dat interessant en nuttig was. Daarna kwam de ene stap na de andere.
Misschien is dat wel de kern van het 40-jarige verhaal. Niet beginnen met de ambitie om zo groot mogelijk te worden, maar met de wens om een concreet probleem in de zorg beter op te lossen. En daar vervolgens, samen met de mensen om je heen, iedere dag verder aan bouwen.
“Ik doe het gewoon met heel veel plezier.”
